دکتر مسعود بحرینی

مقدمه: ارزيابي صلاحيت باليني پرستاران نقش مهمي در مديريت فرايند ارائه مراقبت و تعيين نيازهاي آموزشي آنان دارد. هدف مطالعه حاضر، مقايسه صلاحيت باليني و ميزان بكارگيري مهارتهاي باليني پرستاران شاغل در دو بيمارستان دانشگاهي تحت پوشش دانشگاههاي علوم پزشكي بوشهر و شيراز بود.روشها: در اين مطالعه مقطعي، به روش سرشماري، صلاحيت باليني همه 266 پرستار شاغل در دو بيمارستان اصلي دانشگاههاي علوم پزشكي بوشهر و شيراز كه داوطلب مشاركت در مطالعه بودند، مقايسه گرديد. ابزار مورد استفاده، پرسشنامهاي، شامل 73 مهارت پرستاري، در هفت حيطه صلاحيت باليني بود كه سطح صلاحيت باليني پرستاران را به روش Visual Analogue Scale (صفر تا 100)، و ميزان بكارگيري مهارتهاي پرستاري را به وسيله يك مقياس چهار رتبهاي ليكرت مورد بررسي قرار ميداد. دادهها با نرمافزار SPSS، آمار توصيفي، آزمون t مستقل و ضريب همبستگي پيرسون تجزيه و تحليل شد.نتايج: پرستاران بيمارستان دانشگاه شيراز با ميانگين صلاحيت 03/10±03/87 در مقايسه با پرستاران بيمارستان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشكي بوشهر با ميانگين صلاحيت 66/13±07/71 از صلاحيت باليني بالاتري برخوردار بودند. همچنين، 70 درصد مهارتهاي باليني توسط پرستاران شاغل در بوشهر بطور مكرر استفاده ميشود اما اين ميزان در بيمارستان دانشگاه شيراز بيش از 83 درصد بود.نتيجهگيري: سطح صلاحيت باليني و ميزان بكارگيري مهارتهاي پرستاري در اين دو بيمارستان متفاوت است. نيازسنجي آموزشي پرستاران و اصلاح كيفيت مراقبت در بيمارستانهاي مختلف نياز به بررسي دارد.

مقدمه: صلاحیت بالینی، شایستگی عملی و توانایی تلفیق دانش، مهارت ها، نگرش ها و ارزش ها در موقعیت های بالینی است. البته صلاحیت بالینی پرستاران در محیط های بالینی متفاوت است. هدف مطالعه حاضر تعیین و مقایسه صلاحیت بالینی پرستاران بخش های مختلف یکی از بیمارستان های مهم دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1388 بود.روش کار: در این مطالعه توصیفی مقطعی به شیوه سرشماری، صلاحیت بالینی 240 پرستار بخش های مختلف یکی از بیمارستان های مهم دانشگاه علوم پزشکی شیراز به روش خود ارزیابی بررسی شد. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه سنجش صلاحیت بالینی پرستاران بود که 73 مهارت مختلف پرستاری را در هفت حیطه اندازه گیری می کند. سطح صلاحیت بر اساس مقیاس نمره دهی 100- 0 و میزان بکارگیری عملی مهارت های پرستاری در محیط بالینی بوسیله مقیاس چهار رتبه ای لیکرت تعیین شد. به منظور توصیف و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS نسخه 5/11 استفاده شد.یافته ها: در مقایسه سطح صلاحیت بالینی پرستاران بخش های بالینی نتایج متفاوت بدست آمد. پرستاران بخش مراقبت های قلبی با 59/10 ± 36/88 صلاحیت بالینی خود را بیش تر از سایر پرستاران اعلام کردند. بر اساس نتایج تحقیق حاضر 84 درصد از مهارت های پرستاری توسط پرستاران شاغل در این بیمارستان به طور گه گاه یا مکرر استفاده می شد.بحث و نتیجه گیری: سطح صلاحیت بالینی و میزان بکارگیری مهارت های پرستاری در بخش های بستری این بیمارستان مطلوب است. از نتایج ارزیابی صلاحیت بالینی پرستاران به منظور تشویق ، ارزیابی نیازهای آموزشی و توسعه حرفه ای پرستاران در بیمارستان های دانشگاهی می توان استفاده نمود.

زمينه: آگاهي پرستاران از وضعيت صلاحيت باليني خود موضوعي اساسي جهت حفظ استانداردهاي مراقبت، شناسايي نيازهاي آموزشي و توسعه حرفه اي آنان است. خود ارزيابي يكي از روش هايي است كه در سنجش صلاحيت باليني مورد استفاده قرار مي گيرد و پرستاران را تشويق به بازانديشي و ايفاي نقش فعال تر در فرآيند يادگيري مي نمايد. اگرچه صلاحيت باليني پرستاران ممكن است در بيمارستان هاي مختلف متفاوت باشد، اما مطالعاتي كه در اين زمينه انجام گرفته ناچيز است. مواد و روشها: طي اين مطالعه مقطعي، بدون نمونه گيري و از طريق سرشماري، صلاحيت باليني 190 پرستار شاغل به كار در بيمارستانهاي مختلف، به شيوه خودارزيابي مورد تحليل قرار گرفت. ابزار مورد استفاده پرسشنامه اي روا و پايا بود كه براساس نظريه «از مبتدي تا ماهر» بِنِر (Benner's “from Novice to Expert” Framework) طراحي شده و 73 مهارت را در 7 حيطه مختلف بررسي مي-كند. سطح صلاحيت براساس امتيازي كه نمونه ها به خود مي دادند (100ـ0) ارزيابي و فراواني به كارگيري مهارت ها نيز به وسيله يك مقياس رتبه اي به شيوه ليكرت بررسي شد. يافتهها: در كل، پرستاران صلاحيت خود را در سطح «خوب» (75ـ51) گزارش كردند؛ آنها احساس ميكردند كه در حيطه «موقعيتهاي مديريتي» و «وظايف شغلي» از مهارت و لياقت بيشتري برخوردارند (حداكثر 54/79 امتياز) و كمترين مهارت خود را مربوط به حيطه «آموزش و راهنمايي» و «تضمين كيفيت» (حداقل 15/61 امتياز) ميدانستند. فراواني به كارگيري مهارتها با افزايش صلاحيت باليني نسبت مستقيم داشت. نتيجه گيري: سطح صلاحيت پرستاران و فراواني به كارگيري مهارت ها در بخش ها و بيمارستان هاي مختلف، متفاوت بود. در اين بين اگر چه به طور كلي سطح صلاحيت پرستاران «خوب» گزارش شده است، ولي عدم بكارگيري حدود 24 درصد از مهارت ها به خصوص در حيطه مربوط به «آموزش و راهنمايي» و «تضمين كيفيت» نگران كننده است.